ENGELLİLERİN ULAŞIMDAKİ ZORLUKLARI

Ben size engellilerin ulaşımdaki zorluklarını anlatmak istiyorum. Ülkemizde ne yazık ki toplu taşımayı kullanan engelliler fazla yok. Çünkü otobüsler, minibüsler, metrolar, metrobüsler engellilere uygun değil uygun olsa da duraklar uymuyor ya araçlar uymuyor, duraklar engellilere göre yapılmıyor ya da kaldırımlar engellilere göre yapılmıyor. Yapılsa da kaldırımın tam ortasına ya ağaç dikiyorlar, kaldırımı çok yüksek yapıyorlar ya da mesafeyi çok dar yapıyorlar.

Ya da kaldırımların tam inme yerine vatandaşlarımız araçlarını park ediyorlar. Araçlarını park eden kişiler hiç düşünmüyor mu acaba buradan bir engelli, bir bebek arabası veya bir yaşlı buradan inerse benim aracım bunlara engel olur diye. Ne yazık ki hiç düşünmüyorlar… Ben buradan bütün vatandaşlara ve belediyelere seslenmek istiyorum.

Ne olur kaldırımların iniş yerlerine aracınızı park etmeyin. Ya da belediyeler bu yerlere bir çözüm bulsunlar. Artık bu konuda biraz daha duyarlı ve bilinçli olalım. Engelli insanları azıcık bile olsa düşünün ona göre hareket edin lütfen. Biz engelliler olarak çok zorluk çekiyoruz. Bir yere giderken mecburen kaldırımları kullanıyoruz. Kaldırımlar da böyle olunca hayatımızı riske atıp yoldan gitmek zorunda kalıyoruz.

Kaldırımları güzel görünsün, süs olsun diye değil insanların güvenliğini sağlayacak yapıda yapın. Biraz da engelli insanları düşünün de öyle yapın. Ben kaldırımlardan tutun da toplu taşımaya kadar her şeyin engelliler için yapılmasını istiyorum. Mesela engelli bir insan tek başına bir yere gitmek isterse çok zorlanıyor, mutlaka yanında birisinin olması gerekiyor. Kaldırımlar, toplu taşıma araçları, duraklar, engellilere göre olsa, engelli bir insan çok rahatlıkla istediği yere gidip gelebilir. Yeni yeni büyükşehirler de düzenlemeler başladı. Mesela İstanbul’da eskiye göre çok büyük değişiklikler ve farklılıklar yapıldı.

Sadece İstanbul’la bitmiyor ki sorun, diğer illerde oturan engelliler de aynı sorunu yaşıyor. Özellikle ellerini kullanamayan ağır bedensel engelliler hayatları boyunca tekerlekli sandalye ile bağımlı yaşamak zorunda. Hayatlarını daha rahat sürdürebilmeleri çok da zor değil. Basit mimari çözümler ve insanların bilinçli davranışlarıyla onların hayatını kolaylaştırabiliriz. Bunlar yapılabilirse; engelli bir insan okuluna, iş yerine, hastaneye, alışverişe yani hayatını minimum düzeyde yanında birine ihtiyaç duyarak yaşayabilir.

 

Konuya toplumsal açıdan bakıldığında ise, bir engelli vatandaşın çocukluğu itibariyle başlayan, bir yerden başka bir yere ulaşımı sırasında sürekli yanında olmak zorunda kalan ebeveynlerinin de bel ve boyun fıtığı, kas ağrıları, bedensel pek çok rahatsızlığa yakalandıkları yapılan araştırmalarla ortaya konulmuştur. Bu durumda, engelli bir vatandaşın, üretme arzusu, kendini ifade etme çabası bitmek zorunda mıdır? Elbette hayır. Engelli bireylerin başkalarının desteği olmaksızın ulaşımlarını rahatça yapabilmelerine olanak sağlayan pek çok adım ülkemizde atılmıştır. Bu adımların biri de; engelli bireylerin, özel indirimlerle, kendi engel durumlarına uygun araçlara sahip olmalarıdır. “Engelli aracı” olarak bilinen ve aracına engelli logosu bulunan sticker bulunan, bizlerin işlerini bir hayli kolaylaştırmaktadır.

Ancak, geliri kısıtlı kişilerin bu araçları temin edebilmeleri, bize sunulan özel indirimlere rağmen neredeyse imkansız hale gelmektedir. Bu imkansızı, olabilir hale getirmenin bir yolu ise; Türk milletinin çağlar boyu içinde yaşattığı hümanist yaklaşımla, paylaşma ve destek olma isteği ile aşılabilir. Engelliler için yüksek tavanlı ve rampalı araçlar var yani bir bedensel engelli akülü veya normal tekerlekli sandalyesiyle birlikte bu araçların içerisine çok rahat bir şekilde girip istedikleri yerlere gidebiliyorlar. Diğer normal binek araçlar gibi engelliyi ayrı bindir, sandalyesini ayrı yerleştir diye bir olay yok ve böylelikle hem engelli hem de ailesi veya yakını çok rahat ediyor. Aracı aldıktan sonra rampa daha sonra taktırılmaktadır.

İki türlü rampa çeşidi bulunmakta; biri kumandalı elektronik kapsamlı, birisi de manüel rampa el ile açıp kapanıyor bu kişinin tercihine kalmış bir şey. Bir engellinin % 90 ve üzerinde engelli raporu var ise o engelliden (ÖTV) vergisinden % 45 muaf tutuluyor. Ücret konusunda nerdeyse yarı yarıya fark ediyor. Bu araçları üreten pek fazla firma yok. Olsa bile bu araçları ticari araçlar kısmına giriyor. Böyle olunca (ÖTV) vergisinden yaralanma şanslı kalmıyor.

Ayrıca aracın ya tavan bölümünü çok alçak yaptıkları için bu sefer tekerlekli sandalyeyle girerken aracın içine engellinin baş kısmı aracın tavanına değiyor ya da engellinin baş kısmı tavana denk geldiği için araca giremiyor. Buradan firmalara seslenmek istiyorum lütfen bunlara dikkat ederlerse eğer hem firmalar için hem engelliler için çok iyi ve çok faydalı olacaktır. Bu araç olduğunda emin olun bir engellinin hayatı öyle bir değişecek ki anlatamam. Çünkü istediği zaman istediği her yere rahatlıkla gidip gelme şansı olacak. Bu araçlar bir bedensel engelli için o kadar çok önemli ki anlatamam. Çünkü hayatı öyle bir değişiyor ki belki sizler için altı üstü bir araç olabilir ama bir bedensel engelliler için özgürlük ve kolaylık diyebilirim. Buradan seslenmek istiyorum; ne olur bu konuda biraz daha duyarlı ve yardımsever olalım.

Engelsiz bir yaşam dileğiyle…

Serkan UMAN

 

 

 

 

 

  • Site İçi Yorumlar

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.